Apple, Jailbreak'siz bir iOS dünyası mı arzular?

Apple, Jailbreak’siz bir iOS dünyası mı arzular?

Eylül 22, 2013
Kategori: Apple
10 6896 1

Genellikle doğru yanıtı bulmanın en kestirme yolu doğru soruyu sorabilmektir. Bu nedenle kendime göre doğru bir soru sorduğumu düşünüyor ve yazımın devamında bu soruya yanıt[lar] bulmaya çalışacağım, bana eşlik ederseniz sevinirim. Sorunun yanıtını yazımızın sonunda bulabileceğimizden dolayı bir başka soru ile konuya açıklık getirmeye ve bunun üzerinden gitmeye devam edelim.

jailbreak

Sizce Jailbreak yapılmak sureti ile iOS sistemine erişim engellerini takılıp, o kadar para verip almış olduğunuz bir cihazı kendi zevkinize göre özelleştiremiyor olsanız Apple ürünlerini yine bu istekle tercih edermiydiniz?

Bu arada Jailbreak‘i salt “crackli uygulamaların yüklenebilmesi” olarak algılayan bir bakış açısı ile ele almadığımızı da vurgulayalım. O konu içinde telifin ve uygulama geliştiricilerin yasal haklarına karşı bir saygı meselesi olduğundan Jailbreak dediğimizde benim aklıma Cydia ve cihazı daha konfrorlu kullanabileceğim Tweak‘ler aklıma geliyor.

Jailbreak’siz bir hayat düşünülebilir mi?

Şimdi ikinci sorumuza yanıtlar ile asıl meselemize dönüş yapalım. Aslında bunun cevabını size en rahat verecek kişiler hiç şüphesiz jailbreak imkanından bir şekilde mahrum kalmış olanlar verecektir. Şu an iOS forumları ve bir çok blogdaki yorum köşeleri bu beklentide olan insanların mesajları ile dolu. Gün geçtikçe de bu mesajlar artarak iPhone, iPad kullanıcılarının birinci gündem konusu olmaya devam edecek.

Jailbreak ile cihazlarına nelerin kazandırılabildiğini bilmeyen, sadece Apple markasının ve bu markanın akıllı telefon ve tablette en iyisi olduğunu düşünüp bu cihazlardan alan kesimi bir kenarda tutalım. Jailbreak beklentisinde olan iOS cihaz sahiplerinin abartısız %80’lik bir kesimi oluşturduğunu söyleyebilirim. Bunun ispatı olarak en yakın olaylardan bir tanesi olan iOS 6.0 – 6.1.2 Evasi0n untethered jailbreak‘in yayınlandığı günü örnek verebilirim.

Evasi0n jailbreak yayınlandığı ilk dört günde 7 milyon kişi tarafından indirildi. O da ilk günlerin sıkışıklığı ve indirme sunucusunun sıklıkla cevap veremesine rağmen. Bir başka istatistiki bilgi olarak verebileceğimiz örnek iOS 6.0 itibari ile jailbreak yapıp Cydia yükleyen cihaz adedi tam 14 milyondu. Bugün bu sayının daha da artmış olduğunu Cydia’nın kurucusu Saurik geçtiğimiz aylarda açıklamıştı.

Bu rakamlar karşısında Apple’ın bunu dikkate almaması düşünülebilir mi? Tabiki de düşünüyor değil ve hatta bu konuda çokta iyi çalışıyor diyebilirim. Şimdi bu konuyu daha da açıklayıcı bir kaç kelam daha edelim;

Apple için jailbreak vazgeçilmezdir!

Apple’ın dünyada ne kadar önemli bir marka olduğunu hemen herkes bilmekle beraber dünyada bir çok işinin uzmanı hacker’lar olmasına rağmen jailbreak konusu her nedense sadece hep aynı kişiler arasında dönüp duruyordu? Bu bize acaba Musclenerd, Sherif Hashim, Comex ve diğer dev team üyelerinin ne kadar büyük hacker olduklarını mı gösterir? Hiç sanmıyorum, (son zaman öne çıkan isim olan Pod2g’yi saymadım) Apple kendi pazarlama stratejisi itibari ile bu adamlar üzerinden gerektiğinde jailbreak ama en çok da unlock konusunda açık oluşturup bunları bu kişilere sızdırıyor. Hatta bu işten bu adamların bile haberi yok ki tüm iPhone hacker’ları ve özellikle de Unlock konusunda bir çok insanın ufak tefek kendilerine göre ortaya çıkardığı bug’ları bu insanlara gönderiyor ve kendileri için bir havuz niteliği olan bu bilgi paylaşımları üzerinden bir şeyler yapıyorlar. Ama en çok da Apple’ın elinin bu işlerin üzerinde olduğunu görüyoruz. (George Hotz ise gerçek bir iOS hacker’ı olarak konumuza bilerek dahil edilmedi)

Apple iOS gibi bu kadar popüler bir işletim sistemine sahipken jailbreak yapan hacker’ların hep aynı kişiler oluşu ve sürekli olarak bunların arasında dönen bir jailbreak döngüsünü nasıl açıklayabilirsiniz?

Apple, vakti zamanı geldiğinde öne çıkan veya politikasına uygun kişi yada oluşumlara jailbreak açıklarını gerektiği zaman sızdırır. Bu hacker’lar da bunları exploit haline daha sonra da jailbreak aracı şeklinde yayınlayarak bizlere sunarlar. Tabi bunlar kanıtlanabilecek iddialar olmamakla beraber tecrübe ile elde edinilecek olan bilgiler olduğundan kimine komplo teorisi olarak gelebilir.

Özellikle satışlar biraz düşme trendine girdiğinde jailbreak bekleyen kullanıcılara hacker’lar eli ile jailbreak sunulur ve jailbreak yapılabilen cihaza sahip olmak isteyenler mağazalara koşarak cihazları daha bir arzu ile satın alır. Dikkat edin, iPhone 5s ve iPhone 5c’de piyasaya sürülmeden hemen önce iOS 7’nin açıkları olduğu ve jailbreak yapılabileceği sözleri bile jailbreak çıkmışçasına önemsenerek buna göre ürünleri satın alaacak olanlar yönlendirilir. Yani “merak etmeyin, bu cihazları ve iOS 7‘yi de jailbreak yapabiliriz” umudu pompalanır ve satışa destek sunulur. Geçmişte iPhone 5, iPhone 4, iPhone 3gs vb. tüm ürünlerin satışa sunulmadan barındırdıkları iOS sisteminin kırıldığı ama aracın yayınlanması için biraz zamana ihtiyaç olduğu her zaman bahse konudur.

Denemesi bedava, iOS 7 jailbreak bekleyenler yılbaşından önce ve hatta daha sonrasında bir kaç ay daha jailbreak beklemesinler. Zaten önceki cihazlar satabilecekleri kadara sattı ve iPhone 5s ile iPhone 5c arkasına aldığı “yeni ürün” ve “jailbreak yapılabilecekler” umudu ile bir süre daha kapış kapış satacak ki şu an iPhone 5s stok sorunu da malum. Yani bu cihazları alıp cebine koyanlar piyasa şartları gereği Apple’ın hacker’lara göz kırpması ile beraber en erken yılbaşında gelebilir.

Allah ömür verir buralarda olursa yukarıdaki paragrafı o gün geldiğinde beraberce değerlendiririz.

Ve sonuç..!

Yazı beklediğimden de uzun oldu ve insanların bitirmeden sayfayı kapatmalarını da anlayabilirim ancak bir şeyi ifade etmek için pek çok unsuru ele alıp sunmak gerekiyor. Aksi halde bir cümle ile “Apple, Jailbreak’siz bir iOS dünyası arzulamaz” der geçerdim. Ama nedenleri ve cevabın dayanağı olmaksızın kimsenin bir şey anlaması mümkün değil. Sonuç olarak başlığımızın net yanıtını da çaktırmadan verdiğim bu paragrafta konuyu bağlayabiliriz. iOS 6.1.3/6.1.4 jailbreak bekleyenler iOS 7 jailbreak’i bekleme durumunda kalabilirler ama şu kesin olan ki Apple’ın artık iOS güncelleme desteğini kestiği telefonlar mutlak suretle jailbreak’e kavuşacaklar. iPhone 4 iPhone 5 gibi cihazlar ise “iOS 7’ye geçin” denilerek o tarihte yayınlanacak olan iOS 7’ye geçirileceklerdir.

Bekleyiş, Apple’ın politikalarına uygun olan zaman ve hacker’ların buldukları açıklara destek verecek olan untethered sızıntısına kadar devam edecek gibi görünüyor. Bu arada eski ama bir çoğunuzun gözden kaçırmış olduğu bir ilginç ayrıntı “Justin Bieber’da jailbreak’ten vazgemeyenler arasında. Bunun ipucunu geçmişte bir Twitter mesajında görmüştük (qTwitter bir Cydia uygulamasıdır, mesajı onun üzerinden atmış) Tıkla>>

, , , , , , , ,
Mehmet Yazıcı

Joomla! içerik yönetim sistemi üzerine uzun yıllar çeşitli sitelerden destek verdi. Joomla Kitabı'nı çıkaran ekibin içindeydi. Türkiyede Byte dergisinde Joomla hakkında yazılar yazdı. Yine aynı derginin özel Joomla 1.5 sayısını hazırlayarak Joomla adına bir ilki gerçekleştirdi. Çeşitli seminerlerde Joomla üzerine konuşmacı olarak katıldı. Halen Joomla resmi sitesi magazine.joomla.org'da editörlük yapmakta. Apple ve ürünlerine özel merakı var.

Diğer yazılarımı görüntüle

10 comments

  1. Fatih
    Reply

    Apple elbette tüm olanların farkındadır. Hatta bir çok forum sitesini takip edip kullanıcıların nabzını yokluyordur.

    Son dönemde jailbreak yapma gerekliliğini hissetmemeye başladıysam bu yine Jailbreak sayesinde, daha doğrusu Apple sayesindedir.

    Apple, jailbreak ile kullanıcıların olmasını istedikleri özellikleri analiz ederek daha sonraki yazılımlarına ekleme yapıyor.
    Örneğin SB Settings gibi bir uygulama artık tam karşılığı olmasa da var.

    Yeni iOS çıktığında hemen Jailbreak yapılabiliyor olsaydı o zaman Apple’ın bu konu hakkında yetersiz olduğu anlaşılabilirdi. Ancak en az 5-6 ay sonra jailbreak olmaya başlıyor. Bu da gösteriyor ki bilinçli olarak izin veriyor.
    Cihazımı kullanan bu adamlar zaten meraklı, ilgili..Bari biraz önünü açayım diyerek kendi işletim sistemini geliştiriyor.
    Artık son kullanıcılar içerisinde bariz şu nedenden dolayı jailbreak yapıyorum diyenler azalmaya başladı. Olsa olsa bedava uygulama için kullanırlar.

    Ek olarak; bir uygulamayı parasını verip aldığınızda size sunulan hizmet kalitesi, geri dönüşler ve güncellemelerden oldukça memnun kalıyorsunuz.Bıraktığınız yorumlar dikkate alınıyor.
    Dolayısıyla uygulama tarafında da artık jailbreak çok etki bırakmıyor.
    Geriye teenage grubu ve jailbreak yapmış olmak için kullanan meraklı, ilgili kesimler kalıyor.

    Özetle; Apple elbette bunu aleni olarak desteklemeyecektir. Ya da tam aksine jailbreak yapanlara savaş açmayacaktır. Gerçekten sistemi delen birini bulurlarsa hiç uzatmayıp onu işe alacaktır.
    Apple, bu jailbreak ile kendi işletim sistemini geliştirmeye devam edecek ve her güncellemede jailbreakin cazibesini kaybetmesine sebep olacaktır.

  2. Midnight
    Reply

    Cogu Iphone kullanicilari daha Jailbreak’in ne oldugunu bile bilmemektedir. Ama telefonlariyla aralarindaki iletisimi sordugunuzda “cok memnunuz” yada “cok stabil ve kaliteli” cevaplarini alirsiniz. Bu yuzden de Apple icin bu durum cok yeterlidir. Daha once surekli Jailbreak yapan biri olarak, Jailbreak’in aslinda gereksiz olduguna karar verdim. Zira en azindan sunu sordum kendime; kardesim senin isin gucun yok mu bu kadar kafa patlatiyorsun bu telefona? Hadi tweak’leri cartlari curtlari yukledin. Bir kac ozellik kazandirdin. Peki ya stabilite?.. Pil?.. arada takilmalar.. resetlemeler. Jailbreak cok onemli olsaydi herkes Jailbreak yapardi zaten. Gerci ugrasmak istemeleri veya becerebilmeleri de ayri bir panel sorusu ya.. neyse.

    Sonucta Apple bunlarin hepsini cok iyi biliyor. Herkesin Jailbreak denilen islemlerle ugrasmayacagini da gordugu icin genel olarak kisilerin ihtiyacini karsilayacak duzeyde isletim sistemlerini kisitliyorlar. Bu durum beraberinde stabiliteyi de getiriyor. Kullanicilar da zaten bunu istiyor.

    Android ise genelde ugrasmaya, kurcalamaya, modifiye etmeye zamani olan ve seven kullanicilar icin gelistirilmis. Cunku her sey acik. Sanki Jailbreak’in iki kati durumunda. Ama beraberinde handikaplarini da getiriyor.

    Su unutulmamalidir; Cogu kullanici ne android’in yapabildiklerinden ne de iphone’un jailbreak’inden bihaberdir. Yapilan her bir tercih sadece refarans ve markadan dolayidir.

  3. gökhan
    Reply

    bence apple jailbreaki kendini gelistirmek icin kullaniyor ios 7 de alttan cektiginizde sbs settings programina yakin biseyler( wi-fi, ucak modu) cikiyor zamanla bunlarin en gerekli olanlarini yada daha önceden düsünemediklerini sisteme monte edecekler. ben su anda pek jailbreak ihtiyaci duymuyorum malum pp de var olsa yaparim bi kac tweak haric cok eksiklik duymuyorum

  4. parakeet
    Reply

    Güzel bir yazı olmuş, tebrik ederim. Sadece Apple için değil, Microsoft için de geçerli bence bu. Windows tarafında çok daha fazla hacker olabilir ama bilinen bir açığı kapatmak da zor olmasa gerek. Ama bu sayede yüz milyonlarca işletim sistemi kopyası satıyorlar. Belki aynı şey ülkemizdeki korsan kitap sektörü için de geçerli sayılabilir. Korsan kitapların belli başlılarının basımını bizzat yayın evlerinin yaptırdığını duydum birkaç defa satıcının kendi ağzından 🙂

  5. Özgür
    Reply

    Hikayeden yazmışsın arkadaş laf ola beri gele. Kulaktan dolma konuşmakla olmuyor. iPhone5’im 4 kere problem çıkardı dördünde de jailbreakliydi Frankfurta götürdüm ve yenisi ile değişim yaptılar. Ayrıca Apple’dan bahsediyoruz danışıklı dövüş olmasa Apple’ın jailbreak yapılmasına izin vereceğini mi sanıyorsun? Adama elli takla attırır jailbrek’i rüyanda görürsün. Fakirlik mesele değil önemli olan insan olmak kaldı ki 700 euro telefona para verecek adam yazılımına da verir (ki veriyoruz) ama parayla alamayacağın tomarla paran olsa telefonuna yükleyemeyeceğin tweakler var biz bunları konuşuyoruz. Emeğe saygı vermek önce şu yazıyı yazıp paylaşan adama teşekkür etmekle başlar. Belli ki bunlar bilmediğin konular kendin atmış kendin tutmuşsun… Jailbreak candır nokta

  6. Mehmet Yazıcı (author)
    Reply

    Bu sizin düşünceniz, ayrıca jailbreakin yasal olduğunu bilmediğiniz de belli oluyor. Apple bu türden açtığı iki davayı da kaybetti. Yasal olmayan crackli uygulamaların yüklenmesi yoksa insanlar arabalarının sahibi olarak nasıl modifiye edebiliyorsa telefonlarını da edebilirler. Ayrıca böyle söyleyen arkadaşların bilgisayarlarının warez programlarla hatta işletim sistemi ile kullandıklarına çok şahit olduğumdan samimi bulmuyorum. Jailbreak yapan insanları genellemeye tabi tutan bir yorum ve taniki bu düşünceniz sizi bağlar. Allah akıl fakiri yapmasın insanı… Üslup pek olmamış ben de bu sözleri söyleyenin hala baba parası yiyen ve onla hava atan birisi olduğunu söylesem uygun olur mu?

  7. hikayeden adam
    Reply

    Jailbreak boktan yasa dışı kabul adilebilir ama ceza kesilmemiş ve korsan bir yazılımdır bunu destekleyenler ya fakir yada beleşçi dir ve emeğe saygı vermezler

  8. Adem
    Reply

    Güzel bir yazı olmuş.klavyenize sağlık 🙂
    Bu arada zaten ben ios’a ios demem jailbreak olmayınca 😀

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir